Zo vlak voor de Pasen, even als meester tot minister. Hoe vindt u het dat een van de meest volhardende criticasters van uw beleid, mijn blogs leest. En heel ondeugend ook wat steekwoorden van mij leent. Als u het nog niet gelezen heeft, dan kan dat hier. Perverse prikkels. Maar goed, de centrale eindtoets.

U heeft antwoord gegeven op de kamervragen en daarmee basta. Kordaat en krachtig, zoals we van u gewend zijn. Paste mooi bij mijn aanpak deze week in groep 8. En die werkte ook niet. Net zoals uw centrale eindtoets. Verplicht af te nemen bij CITO. De toetsinquisitie. Ik denk dat er ergens in Arnhem deze dagen wel een flesje wordt opengetrokken. Hoezo marktwerking. Maar kom, ik dwaal af. U niet.

U blijft halsstarrig vasthouden aan uw paradigma dat de beweging in ons onderwijs moet worden bedwongen met regels, uniformiteit, meetbaarheid en outcome. Net zoals ik de afgelopen week handelde in groep 8. En dat werkte ook niet.

Kinderen en volwassen kenniswerkers in het onderwijs worden niet uitgedaagd om hun hersens te gebruiken als je daar een raster op gaat leggen. Zoals de eindtoets. Om de Chinezen voor te blijven op weg naar de top 5 zou ik denken dat we onze hersens moeten gebruiken.

Afgelopen vrijdag kwam meester Frans mijn klas binnen, de hulpmeester. Met een zware doos in zijn handen. Van de CITO. De CITO-eindtoets. Perfect op tijd. Later dan ooit. want dan houd je ze langer in het gareel en leren ze langer door. Denkt u. Mijn oudste zoon zit in dezelfde klas als waar ik deze week les gaf. Hij mag de eindtoets gaan maken die voor hem, de school en het VO al lang niet meer van enig nut is. Hij is al ingeschreven, weet al wat zijn rol wordt in de musical en gaat binnenkort op kamp. De eindtoets is alleen van belang als beleidsinstrument. Als u het artikel van uw vrienden van de besturenraad goed leest ziet u ook dat de vrees bestaat dat het een afrekeninstrument wordt. Welnee, zegt u.

“……wat de minister betreft door de centrale eindtoets vastgesteld gaan worden aan het eind van de basisschool bekostigingsvoorwaarde zijn“.

Zalig Pasen, minister Marja.

Afgelopen week braken zijn finest hours aan. Het onderwijsveld liet zich van de bekende kant zien en dan kun je op de inzet van Ton rekenen. Overal waar men beweging wilde was hij om zijn gerichte mening, visie te verkondigen. De visie van zijn partij dan. Zijn volledige arsenaal aan mondelinge munitie, afgeschoten tijdens de plenaire behandeling passend onderwijs tweede termijn, kunt u hier lezen.

Een lust voor het oor en de verbeelding. Ton Elias kent zichzelf goed. En dat is te lezen. Toch, als hij het heeft over het oude stelsel, dus inclusief de perfide uitwassen en de perverse prikkels die daar in zitten, vergeet hij even welke partij de afgelopen jaren een meer dan behoorlijke stempel heeft gedrukt op de politieke steun en uitvoering van het systeem dat ten grondslag ligt aan de door hem benoemde perfide uitwassen en de perverse prikkels.

Het zij hem vergeven, want ergens verderop gaat zijn romantische hart aan de haal. Ik weet niet of hij het zelf verzonnen heeft, maar ik schiet vol. Ik zie hem in een iets te krappe leren broek, zonder indianentooi, met holsters. Slenterend door een verlaten hoofdstraat, de luiken gesloten. Totale verwarring ontstaat als hij sneller dan zijn schaduw trekt, schiet en raakt. Een dor landschap in vertwijfeling achterlatend. Het stadje onderwijs in totale vertwijfeling achterlatend.

De bureaucratiesheriff.

Zonder de gulden middenweg te willen betreden kan je de weg toch flink kwijt raken. Niet alleen in het Wilde Westen, ook in de politiek.

Lees de column van Rens in de Volkskrant van 29/2/12

(Een gedeelte uit een artikel over Britse obsessies om hun burgers te beschermen uit de Volkskrant van vandaag, 27 februari 2012).

De procedures en grenzen helpen – in de normale situatie – om het spoor veiliger en efficiënter te maken. De scheiding tussen ProRail en NS maakt succesvol (en goedkoper) spoorvervoer op regionale lijnen door andere vervoerders dan NS mogelijk. Veiligheidsprocedures zijn wellicht hinderlijk voor de doorstroming, maar beschermen de veiligheid van de spoorwerkers. Het gebruik van aannemers door ProRail is aanzienlijk goedkoper dan meer eigen personeel in dienst te nemen. Maar, … … … wat als het sneeuwt?

Leest u nog even verder?

Lees verder

Na een paar voorbeelden komt de hoogleraar tot de essentie en doelstelling van beleidsmatige lulkoek. Die voorbeelden kennen dezelfde elementen aldus Ewald: (1) een projectorganisatie met een prominente ‘trekker’, (2) een eigen adres en een eigen logo, (3) meestal gevolgd door een futurologische maquette of een glimmende brochure, (4) een website die dat virtueel verdubbelt, en (5) natuurlijk dure rapporten van gerenommeerde hoogleraren die de verhalen aan academische legitimiteit moeten helpen.

Het gaat dan ook helemaal niet meer om de realiteit, maar om ‘lulkoek’ en die heeft vier belangrijke functies/doelstellingen: het suggereert daadkracht (neem bijvoorbeeld het woord SMART), projecteert succes (door een strakke regie), genereert draagvlak (kijk ons eens communiceren) en verdoezelt de coalities van particuliere belangen die zich erachter hebben geschaard (het lijkt algemeen belang, maar is een verzameling ’samen voor ons eigen’). Het verhaal van Ewald Engelen toont dat subliem aan.

Even terug naar onze dochter: ze moet haar stagebedrijf een onderzoekje doen: ‘Is een andere doelgroep ook interessant voor onze dienst?’ Volgens mij kan ze als 3e jaars studente zomaar beginnen. Ze heeft vaker stage gelopen, doet allerlei projectjes in de vrijwilligerssfeer en toont vooral ‘gezond boerenverstand’ (zeg ik maar even als trotse vader).

Maar het onderzoek moet van A tot Z verpakt worden in de eisen van de HBO-instelling. hoofdvraag, deelvragen, theoretisch kader, te ontwikkelen competenties. Een wirwar aan woorden waarin ze de weg kwijt raakt. Tientallen mailtjes vliegen over het net, ze zit in de Caribbean, waarbij Papa als bedrijfskundige de wirwar aan modewoordjes moet ontwarren. Ik ben nog van het type, laat nou maar … begin nou gewoon met dat onderzoek en help ‘je klant’. Leuk al die tools, maar het zijn maar hulpmiddelen. Het woord zegt het al: tools.

Maar al snel treed de verwarring op: het moet wel allemaal passen in die mal(ligheid). ‘Ik heb niets aan een goed geholpen klant en een onvoldoende voor mijn stageverslag. Je moet wel reeel zijn, Papa!’ Mijn vrouw kijkt me aan en knikt: ‘Help haar nu maar gewoon, Jaap’. Als ze Jaap toevoegt, dan wordt het serieus. Het is natuurlijk onze dochter en haar toekomst is vanzelfsprekend belangrijker voor ons dan het doelgroepenbeleid van het stagebedrijf. En zo word ik ook mededader in het grote complot: het creeren van managementschimmel en -lulkoek.

Ik vraag me steeds meer af: als ze is afgestudeerd, wat kan ze dan? In HBO-termen: welke competenties heeft ze dan precies ontwikkeld? U weet het, ik weet het en Ewald Engelen weet het ook! Ik hoop dat ze het zelf ook weet!

Lees verder in NRC-Next

NB: met dank aan de tweet van Jos Verveen de auteur van het boek Bullshit-Management.

Minister blokkeert tussentijdse groei indicaties zorgleerlingen

Om te voorkomen dat iedereen nog even snel, vlak voor het nieuwe systeem indaalt, kinderen loost, haalt Maarja de regeltjes aan. Dikke neus. Vakmanschap, vertrouwen en verbinden, Maarja. Zoals de waard is. Niet Passend maar Oppassend. Je krijgt wat je verdient. Alleen wanneer dat voor jou gaat gelden?

Het Cito bepaalt niet wat goed onderwijs is.

Een mooi artikel in de Volkskrant hier.

De toetsen van het Cito zijn ten onrechte maatgevend geworden voor het onderwijs. De overheid dient de inhoud van het onderwijs vast te stellen. Niet het Cito.

Nu is de mening van de schrijvers niet die van Maarja Verbijsterhetveldt. Zij legt in de grafrede voor het onderwijs, Actieplan ‘Basis voor Presteren”, uit:

De overheid stelt daarbij heldere doelen over het ‘wat’en ziet toe op en biedt waarborgen voor kwaliteit.

Het wat en vooral niet het hoe. Dat Maarja en Habe stiekem toch over het hoe en over het wat willen gaan is ook al langer duidelijk.  Hun waarom kennen we ook:

Een opbrengstgerichte manier van werken leidt aantoonbaar tot betere prestaties.

J.A. de Bruijn schreef er een mooi boek over: Prestatiemeting in de publieke sector. Dit boek beschrijft niet alleen de nadelen van prestatiemeting in de publieke sector, maar ook de voordelen. Meest interessante stukje voor nu is het onderdeel dat gaat over de perverse effecten. Een kleine opssoming.

1. Prestatiemeting leidt tot strategisch gedrag.
2. Prestatiemeting verhindert innovaties.
3. Prestatiemeting verhindert innovaties.
4. Prestatiemeting blokkeert ambities.
5. Prestatiemeting verdrijft de professionele habitus.
6. Prestatiemeting verdrijft bestelverantwoordelijkheid.
7. Prestatiemeting bestraft goed presteren.

Zie hier een verkorte handleiding: Meestribbelen met het systeem in zeven statements. Verspil geen energie aan het Cito syndroom, maar stribbel mee.

Eens zien of de Cito dat kan meten.

Ik ben mij bewust van de pijnlijke gevolgen, maar als wij op de oude voet doorgaan, wordt niemand gelukkiger

Het wordt tijd om out of the box te gaan denken

Inderdaad en dat doet Marja, zie hier en hier in  Trouw wat er uit haar box gedacht wordt. Out of the box in het oude systeem. De hond in de pot.

De trein die onderwijs volgens Marja heet dendert lekker verder. Op hetzelfde spoor. “Out of the box”? Ton Elias ziet liever een Nederlandse term: buiten de gebaande paden! En dat, beste Ton, klopt als een bus. De trein ontspoort, dat is nog eens buiten de gebaande paden. Over slachtoffers gaan we ons later zorgen maken.