De melkveehouderij is met de massieve schaalvergroting in de laatste dertig jaar qua rendement niks opgeschoten. Dat zei voorzitter Siem-jan Schenk van de LTO-vakgroep melkveehouderij tijdens een debat over de toekomst van familiebedrijven, georganiseerd door de Wageningse studentenvereniging De Veetelers.
Jan Douwe van der Ploeg, plattelandssocioloog van Wageningen Universiteit, was het roerend met Schenk eens. “Het rendement van snelle groeiers is vaak minder dan van langzame groeiers. Kleine familiebedrijven in Brazilië zijn vaak productiever per hectare en beter voor de ecologie dan de hele grote bedrijven. Eigenlijk zou dit een wijziging in het beleid met zich moeten meenemen.”
Op dit moment is het beleid vooral gericht op het stimuleren van schaalvergroting, aldus Van der Ploeg, die pleit voor verregaande regionalisering van productie en consumptie. In een vorig jaar gepubliceerd boek signaleerde Van der Ploeg al de onverwachte opkomst van de kleine boer. Isolationisme bleek melkveehouder Schenk te ver te gaan.
Qua kwaliteit, kostprijs en duurzaamheid kan het buitenland Nederland inhalen, aldus Schenk. Het argument hier in Nederland te blijven produceren zal dan beperkt zijn tot het leefbaar houden van het platteland. “Het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet zich op ondersteuning van die rol richten”, aldus de melkveevoorman.
Pierre Berntsen, directeur agrarische bedrijven van de bank ABN Amro, erkent dat snelgroeiende klanten van ABN Amro vaak langjarig minder renderen dan bedrijven die kiezen voor geleidelijke groei. “Dat blijkt ook uit een onderzoek dat we intern hebben laten uitvoeren.”
Langzame groeiers zijn volgens Berntsen vaak middelgrote familiebedrijven. “Die hebben meer een focus op de langere termijn. Hun belangrijkste doel is niet zozeer winst, maar het in stand houden van het bedrijf, een levenswijze.” Neemt niet weg dat ze succesvol zijn. Volgens cijfers van de bank is 69 procent van alle bedrijven in handen van een familie.
Initiatiefnemer Bouwland, werkplaats voor duurzaamheid & innovatie regio Schiphol (verbonden met Urgenda) (www.bouwlandregioschiphol.nl)
